Brandt Henryk (1788-1868).
Ur. 2(15) VIII 1788(1789) r. we wsi Łąki, bydgoskie (we wsi Młyny, bydgoskie/we wsi Mansfelde w Nowej Marchii, dziś Lipie Góry k. Strzelc Krajeńskich w województwie gorzowskim).
Syn N., urzędnika i Anny Krystyny z d. Glinka.
W 1798 r. rozpoczął naukę w liceum w Königsbergu (dziś Chojna).
Był kadetem w Armii Pruskiej 27 III 1805 r.
Dnia 11 IV 1805 r. został przyjęty na uniwersytet w Królewcu.
Wstąpił na ochotnika w stopniu chorążego do 2 zachodniopruskiego Batalionu Rezerwowego 15 X 1806 r.
Awansował na oficera 23 XII 1806 r.
Po pokoju w Tylży zgłosił się do służby w armii Księstwa Warszawskiego.
Uwolniony został (dimittiert) 9 VIII 1807 r.
Dymisjonowany 24 VIII 1807 r.
Wstąpił X 1807 r. do armii Księstwa Warszawskiego w stopniu
sierżanta nadliczbowego odkomenderowanego z 11 Pułku Piechoty.
Przebywał w Sochaczewie u znajomego swojego ojca, komendanta placu (oficera pruskiego).
Z rozkazu marszałka Davout został mianowany 27 IV 1808 r.
podporucznikiem z przeznaczeniem do Legii Nadwiślańskiej i został skierowany do zakładu w Sedanie.
Umieszczony został w 2 Pułku Piechoty Legii.
Podporucznik w 2 Pułku Piechoty Legii Nadwiślańskiej 27 IV 1808 r. à la suite.
Dnia 21 X 1808 r. odszedł do Legii do Hiszpanii dokąd przybył w
II połowie listopada 1808 r.
Brał udział w kampaniach w latach 1808-1811 w Hiszpanii.
Brał udział w bitwach: Santa Fe 14 VI 1809 r. (Maria) 15 VI 1809 r., Saragossa 2 oblężenia 21 VI - 14 VIII 1808 r. i 20 XII 1808 - 21 II 1809 r., Tudela 23 XI 1808 r., Villel 14 II 1810 r.,
Orihuela i szturm na Orihuela.
Otrzymał Legię Honorową 29 XII 1809 r. (nr 27110) za Guadalaquivir.
Ranny ciężko w głowę od kuli w bitwie pod Col de Villastar r. Villet 14 II 1810 r. (oznaczony za tą bitwę).
Kawaler Virtuti Militari 26 XI 1810 r. (nr 4116).
Brał udział w oblężeniu Saguntu (23 IX - 26 X 1811 r.) i
w bitwie pod Saguntem (25 X), gdzie dowodząc dwoma kampaniami woltyżerów, był detaszowany w góry, w dzień bitwy wezwany został dla zajęcia pozycji na lewym skrzydle 1 Pułku Piechoty Legii, a później został przesunięty dla wsparcia 44 Pułku Piechoty francuskiej.
Brał udział w oblężeniu i szturmie na Walencję (3 XI 1811 r. - 9 I 1812 r.), Monzon, El Frasno ok. 10 VIII 1809 r., Panaffa.
Przeprawa przez Guadalaquivir.
Wszystkie potyczki przedniej strony korpusu Sucheta.
Ranny w głowę i prawą rękę pod Tortosą 15 VI 1812 r.,
Tortosa - pierwszy wtargnął do zdobytej fortecy na czele kampanii woltyżerów (oblężenie VI 1810 r. - 2 I 1811 r., 2 razy lekko ranny 14 i 15 VI 1810 r. - w głowę i prawą rękę 4 X 1812 r. pod Winkowom.
Postąpił na porucznika 14 III 1812 r.
Postąpił na porucznika 25 III 1812 r.
Postąpił na porucznika adiutanta majora 8 VII 1812 r.
Postąpił na kpt. adiutanta msjora 22 VIII 1812 r.
Brał udział w kampanii w 1812 r. w Rosji.
Brał udział w bitwach pod Smoleńskiem 17 VIII 1812r., Woronowem 2 X 1812 r., Winkowem 18 X 1812 r.
Brał udział w kampanii 1813 r. w Niemczech w sztabie księcia Józefa Poniatowskiego.
Postąpił na kapitana Pułku Piechoty Legii Nadwiślańskiej 1 VII 1813 r. (nie objęty spisem pułku 31 XII 1813 r.).
Brał udział w bitwie pod Lipskiem (16-19 X 1813 r.), 2 razy ciężko ranny. Podczas starcia w Czechach wzięty do niewoli rosyjskiej.
Przeznaczony w stopniu kapitana do 7 Pułku Piechoty Liniowej 22 II 1815 r.
W grudniu 1815 r. znajdował się wraz z pułkiem w Końskich.
Urlopowany do czasu otrzymania żądanej dymisji.
Dymisjonowany 14 II 1816 r.
Uwolniony ze służby w Wojsku Polskim 9 III 1816 r. (dymisja).
Mianowany został porucznikiem i dowódcą Kampanii Woltyżerów 2 Batalionu.
Wstąpił do służby w Armii Pruskiej - w stopniu kapitana
Przykomenderowany został do 11 Pułku Piechoty stacjonującego w Głogowie 30 IX 1816 r. (za rozkazem gen. Gneisanaua).
Przykomenderowany został do 33 Pułku Piechoty 31 III 1817 r.
Mianowany został na szefa kompanii w 35 Pułku Piechoty 31 III 1817 r.
Otrzymał szlachectwo 23 IV 1819 r.
Przeniesiony został do 6 rezerwowego Pułku Piechoty (38 Pułku Piechoty) 12 II 1820 r.
Przeniesiony został do 5 rezerwowego Pułku Piechoty (37 Pułku Piechoty) 17 III 1820 r.
Był nauczycielem (wykładowcą) w Korpusie Kadetów w Berlinie
1 I 1829 r.
Był nauczycielem (wykładowcą) w ogólnej szkole wojennej w Berlinie oraz członkiem Wyższej Wojskowej Kompanii Egzaminacyjnej 1 X 1829 r.
Postąpił na majora do Sztabu Generalnego 30 III 1830 r.,
przyznany został mu Krzyż Służbowy (Dienstkreuz).
Skierowany został do Naczelnego Dowództwa I, II, V i VI korpusów armii marsz. Gneisanau. Odkomenderowany został do głównej kwatery marszałków Dybicza i Paskiewicza w Polsce 6 III 1831 r.
Był obecny przy potyczce pod Szczutowem ( 10) w czasie przekraczania granicy pruskiej przez Wojsko Polskie.
Wyróżnił się osobistą gorliwością i zaangażowaniem przy
próbach odsyłania polskich żołnierzy z Prus do Królestwa Polskiego zyskując uznanie i pochwały przełożonych.
W 1832 r. powrócił do zajęć w szkołach berlińskich.
Został przeznaczony na powrót do Sztabu Generalnego 20 X 1831 r.
Otrzymał zezwolenie na noszenie Krzyża Komandorskiego Czeskiego Orderu Ludwika 10 IX 1835 r., przydzielony księciu Orleańskiemu w czasie jego pobytu w Berlinie.
Otrzymał zezwolenie na noszenie francuskiej Legii Honorowej 3 klasy 2 VII 1836 r.
Został szefem wydziału w Sztabie Generalnym 30 III 1837 r. (Chef eines Kriegstheaters).
Został szefem Sztabu Generalnego II Korpusu armii w Szczecinie 30 III 1838 r.
Postąpił na podpułkownika 30 III 1840 r.
Postąpił na pułkownika 7 IV 1840 r.
Dowódca 10 Brygady Piechoty 9 III 1848 r.( w Poznaniu).
Pod Książem (29 IV 1848 r.) rozbił oddział mjr. Floriana Dąbrowskiego.
Postąpił na generała - majora 10 V 1848 r.
Był posłem Parlamentu Frankfurckiego.
Został mianowany na podsekretarza stanu w ministerstwie wojny 10 VIII 1848 r.
Postąpił na dowódcę 9 Brygady Piechoty w Berlinie z dalszym powierzeniem pełnienia obowiązków podsekretarza stanu 21 IX 1848 r., z których to obowiązków uwolniony został 2 XI 1848 r.
Otrzymał Order Pour le Merite (za bitwę pod Książem) 29 XI 1848 r.
Otrzymał Krzyż Wielki Badeńskiego Orderu Lwa (Löwem) vom Zähringer 11 VI 1850 r.
Otrzymał order Orła Czerwonego 2 klasy z liśćmi dębowymi 9 I 1851 r.
Został dowódcą 10 dywizji w Poznaniu 17 II 1853 r.
Postąpił na generała - lejtnanta 22 III 1853 r.
W związku z 50-leciem służby wojskowej otrzymał tytuł doktora filozofii Uniwersytetu w Królewcu (1856 r.).
Otrzymał Order Orła Czerwonego 1 klasy z liśćmi dębowymi 15 VI 1857 r.
Uwolniony został z czynnej służby i w stopniu generała piechoty z pensją 3.450 talarów pozostawiony w dyspozycji króla 6 VIII 1857 r.
Przeszedł do Berlina 1 X 1857 r.
Czynny jako członek Izby Posłów w obradach nad reorganizacją armii w 1860 r.
Powołany na prezesa głównej komisji odznaczeń 29 IV 1862 r.
W czasie wojny 1866 r. prezes Towarzystwa Pomocy
dla Rannych oraz przewodniczący Komitetu Zaopatrzenia Inwalidów.
Zmarł 23 I 1868 r. w Berlinie, został pochowany na cmentarzu garnizonowym.
W dniu 8 VIII 1818 r. w Świdnicy poślubił Augustę Ludwikę Charlottę Bettauer, urodzoną 12 VI 1798 r. w Świdnicy, córkę Fryderyka, radnego i kupca, zmarłą 12 IV 1883 r. w Berlinie (pochowana na cmentarzu garnizonowym 14 IV 1883 r.), z nią dwóch synów: Henryk Fryderyk Cezar, ur. 10.9.1823 w Bromberg (Bydgoszczy) i syn N.
Miejsce urodzenia:
Młyny lub Łąki lub Mansfelde
Ojciec:
Brandt N.
Matka:
Brandt Anna Krystyna z d. Glinka
Funkcje wojskowe:
1805-03-27 kadet w armii pruskiej;
1837-03-30 szef wydziału w sztabie generalnym (Chef eines Kriegstheaters);
1838-03-30 szef sztabu generalnego II Korpusu armii w Szczecinie;
1848-03-09 dowódca 10 brygady piechoty ( w Poznaniu)
Funkcje poza służbą wojskową:
1829-01-01 nauczyciel (wykładowca) w korpusie kadetów w Berlinie;
poseł Parlamentu Frankfurckiego;
1848-08-10 podsekretarz stanu w ministerstwie wojny;
nauczyciel (wykładowca) w ogólnej szkole wojennej w
Berlinie;
1829-10-01 członek Wyższej Wojskowej Kompanii egzaminacyjnej;
członek Izby Posłów w obradach nad reorganizacją armii w 1860 r.;
1862-04-29 prezes głównej komisji odznaczeń;
w czasie wojny 1866 r. prezes towarzystwa pomocy dla rannych oraz przewodniczący komitetu zaopatrzenia inwalidów
Miejsce pogrzebu:
Berlin
Miejsce pochówku:
cmentarz garnizonowy w Berlinie
Żona:
Brandt Augusta Ludwika Charlotta z d. Bettauer
Dzieci:
Brandt Henryk Franciszek Cezar,
syn Brandt N.
Indeks osobowy:
Bettauer Fryderyk,
Bettauer Augusta Ludwika Charlotta - zob. Brandt Augusta Ludwika Charlotta,
Brandt Anna Krystyna z d. Glinka,
Brandt Augusta Ludwika Charlotta z d. Bettauer,
Brandt Henryk (Henri) August,
Brandt Henri August - zob. Brandt Henryk August
Brandt Henryk Franciszek Cezar,
Brandt N.,
Brandt N.,
Davout Louis Nicolas,
Dąbrowski Florian,
Dybicz Iwan Iwanowicz,
Glinka Anna Krystyna - zob. Brandt Anna Krystyna
Gneisenau von August Wilhelm Anton Neidhardt,
Paskiewicz Iwan Fiodorowicz;
Poniatowski Józef,
Brandt Henryk (Henri) August, Materiały biograficzne Zbigniewa Zacharewicza do słownika oficerów wojsk polskich 1815-1831, oprac. zesp. pod red. Adama Świątka, 05.01.2026, www.bazazacharewicza.pl [dostęp: 01.10.2026] [ kopiuj ]
Projekt realizowany w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z Fundacją Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie. Sfinansowano ze środków Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.
