Leszczyński Alojzy Gonzaga Sebastian herbu Habdank (1788-1856), oficer armii Księstwa Warszawskiego i armii Królestwa Polskiego. Urodził się 19 I 1788 r. we wsi Potoku w województwie sandomierskim jako syn Kazimierza, starosty chiżyńskiego, i Tekli z Michalczewskich (lub Ustrzyckich, przez którą byłby podobno spowinowacony z księciem Józefem Poniatowskim). Oddany był do "Gostomianum" w Sandomierzu. Uciekł ze szkoły na wieść o formowaniu się wojsk Księstwa Warszawskiego. Zaciągnął się jako prosty żołnierz do 3 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego w 1808 r. W 1809 r. uzyskał awans na podporucznika (lub w 1811 r.). W kampanii 1809 r. walczył pod pod Raszynem (19 IV) i Sandomierzem. W wojnie 1812 r. bił się pod Smoleńskiem (17 VIII), Możajskiem (7 IX) i Borysowem (21 XI). Raniony w bitwie nad Berezyną, został uratowany przez swoich żołnierzy, którzy przywiązawszy go do jaszczyka przepchali go przez zatłoczony i łamiący się most. Wzięty na prowizoryczne nosze został przyniesiony do ogniska pierwszego napotkanego, który był chwilowym postojem Napoleona ze swym sztabem. Cesarz zainteresowany rannym oficerem rozmawiał z nim, oświadczył: "Vous êtes un brave soldat" [Jesteś odważnym żołnierzem]. Opatrzono mu rany i zdołał się dostać do Warszawy. W 1813 r. odkomenderowany został do Zamościa jako kapitan, przeszedł tam oblężenie tej twierdzy, która po klęsce pod Lipskiem wojsk napoleońskich poddała się. Vous êtes un brave soldat [Jesteś odważnym żołnierzem] - Opatrzono mu rany i zdołał się dostać do Warszawy. 2 VII 1813 r. awansował na porucznika. W kampanii 1813 r. uczestniczył w obronie Modlina (14 II - 25 XII). Według relacji rodzinnej w 1813 r. był odkomenderowany do Zamościa, przeszedł tam oblężenie tej twierdzy, która po klęsce pod Lipskiem wojsk napoleońskich poddała się. Po tym został zwolniony i wrócił do swego majątku w Linowie w sandomierskim. 2 II 1815 r. przeszedł w stopniu porucznika z 3 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego do 2 Pułku Piechoty Liniowej Królestwa Polskiego. 30 XII 1816 r. został zdymisjonowany w stopniu kapitana z powodu złego stanu zdrowia. Był sędzią pokoju powiatu sandomierskiego. Był dziedzicem Linowa, Słupi, Duranowa, Potoku, Ruszczy i innych. Zmarł 26 XII 1856 r. w Maruszowie w województwie sandomierskim. Był ożeniony 10 X 1821 r. z Honoratą z Jasieńskich (urodzoną w 1802 r., zmarłą 27 XII 1856 r.), z którą miał trzy córki (Emilię, Kazimierę i Teklę) oraz dwóch synów (Władysława i Maksymiliana). Władysław Leszczyński (urodzony 20 XII 1824 r.) kształcił się w szkołach w Wąchocku i Radomiu. Potem w Warszawie gdzie za bliżej nie znaną działalność społeczną był więziony w cytadeli warszawskiej. Podczas powstania 1863 r. należał do Białych. W majątku swoim Słupia Nadbrzeżna nad Wisłą, gdzie przebywał z żoną swą Augustą z Podhorodeńskich, przechowywał i magazynował broń dla powstańców, przechowywał rannych powstańców i ułatwiał przeprawienie ich przez Wisłę w lubelskie. Zaaresztowany miał być rozstrzelany na gruncie swego majątku i w ostatniej chwili oddział powstańców uratował go. Zmarł 27 X 1904 r. Miał jednego syna Zygmunta (z niego córka Alina Leszczyńska). Drugi syn Alojzego Leszczyńskiego, Maksymilian, właściciel Ruszczy w sandomierskim ożeniony był z Karoliną Russocką, zmarłą w 1893 r. Najstarsza córka Alojzego, Kazimiera, wyszła za mąż za Romana Cichowskiego, znanego rolnika, wynalazcy pługa (tzw. pługa Cichowskiego), który należał podczas powstania do Białych. Został aresztowany i zesłany na Syberię na parę lat. Druga córka Tekla wyszła za Wielogłowskiego. Trzecia córka, Emilia poślubiła Szczepanowskiego.
Miejsce urodzenia:
Potok
Herb:
Habdank
Ojciec:
Leszczyński Kazimierz
Matka:
Leszczyńska Tekla z d. Michalczewska vel Ustrzycka
Bonaparte Napoleon
Cichowski Roman
Dunajewska Julia
Dunajewski Albin
Jankowski Michał
Jankowski Narcyz
Jasieńska Honorata
Leszczyńska Alina
Leszczyńska Emilia
Leszczyńska Tekla z d. Michalczewska - zob. Michalczewska Tekla
Leszczyński Alojzy
Leszczyński Kazimierz
Leszczyński Maksymilian
Leszczyński Władysław
Leszczyński Zygmunt
Michalczewska Tekla - zob. Leszczyńska Tekla
Poniatowski Józef
Podhorodeńska Augusta
Russocka Kaźmira
Zamoyski Andrzej
Indeks geograficzny:
Berezyna
Bobrujsk - zob. Możajsk
Borysów
Duranów
kijowska gubernia
Kijów
Królestwo Polskie
Księstwo Warszawskie
Linów
Lipsk
lubelskie województwo
Modlin
Możajsk - zob. Bobrujsk
Potok
Radom
Raszyn
Ruszcza
Sandomierz
Sandomierz
Słupia Nadbrzeżna
Smoleńsk - zob. Бабруйск
Syberia
Warszawa
Wąchock
Zamość
Бабруйск - zob. Smoleńsk
Projekt realizowany w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z Fundacją Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie. Sfinansowano ze środków Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.