Kurnatowski Zygmunt Aleksander

Biogram:

---

Kurnatowski Zygmunt Aleksander (1778-1858), oficer armii Księstwa Warszawskiego oraz Królestwa Polskiego. Urodził się 3 III albo 26 III 1778 r. w Pożarowie w Poznańskim jako syn Adama i Anny Elżbiety z Unrugów. Wszedł do służby wojskowej jako towarzysz w powstaniu poznańskim 12 XII 1806 r. Brał udział w walkach w 1806 r. 3 I 1807 r. uzyskał stopień adiutanta-podoficera. 8 II 1807 r. uzyskał awans na porucznika. 20 III 1807 r. trafił do 5 Pułku Strzelców Konnych w stopniu porucznika-adiutanta. 7 IV 1807 r. umieszczony został w pułku we Wschowej przez pułkownika Kazimierza Turnę. W kampanii 1807 r. walczył pod Gdańskiem i w bitwie pod Frydlandem (14 VI 1807 r.). 1 X 1807 r. otrzymał awans na szefa szwadronu. 6 III 1808 r. otrzymał Krzyż Kawalerski orderu Virtuti Militari nr 620. W wojnie polsko-austriackiej 1809 r. bił się pod Grzybowem (18 IV), Ostrówkiem (3 V), Grochowem (25 IV), Ostrówkiem (3 V), Wieniawką, Tyszowem i Baranowem (9 VI), gdzie został ranny pałaszem w twarz i został wzięty do niewoli, skąd wypuszczono go po 8 dniach. 14 VI 1809 r. dostał Legię Honorową (oficer) nr 24248. 9 X 1809 r. Rozkazem Dziennym Sztabu Generalnego został szefem szwadronu w 5 Pułku Jazdy Księstwa Warszawskiego i awansowany na majora. 20 III 1810 r. otrzymał awans na majora-pułkownika i dowódcę pułku. W kampanii 1812 r. uczestniczył w bitwach pod Smoleńskiem (17 VIII), Możajskiem (7 IX), Czirikowem (28 IX), Małojarosławcem, Medyną, Wiaźmą (3 XI), Orszą i nad Berezyną (28 XI). W czasie marszu jednostek V Korpusu w lutym 1813 r. w kierunku Krakowa dowodził Brygadą Jazdy (złożoną z pułków: 5 Strzelców Konnych oraz 6, 8 i 20 Ułanów) w dywizji gen. Antoniego Pawła Sułkowskiego. 1 VII 1813 r. objął dowództwo 1 Pułku Strzelców Konnych. W kampanii 1813 r. walczył pod Gabel, Löbau, Poenig (7 X), Stolpen, Lipskiem (16-19 X), Frohburgiem (28 X), po której został tego samego dnia kawalerem Legii Honorowej, oraz pod Hanau (31 X). 1 I 1814 r. został dowódcą 1 Pułku Ułanów. Uczestniczył w bitwach pod Berry-au-Bac (5 III) i pod Craconne (6 III). 7 III 1814 r. otrzymał nominację na dowódcę Brygady Jazdy po gen. Ludwiku Michale Pacu. Walczył następnie pod Arcis-sur-Aube (20 III) i St. Dizier (26 III).3 IV 1814 r. otrzymał Krzyż Holenderski Złoty. 5 IV 1814 r. uzyskał od cesarza Aleksandra I awans na generała brygady. Pełnił obowiązki dowódcy Korpusu Polskiego wracającego do kraju podczas nieobecności gen. Wincentego Krasińskiego, tj. od Paryża do Renu. 11 VIII 1814 r. wrócił do kraju. 20 I 1815 r. został dowódcą Brygady Jazdy w Dywizji Gwardii Królewskiej. 1 XII 1815 r. na podstawie Rozkazu Dziennego Naczelnego Wodza z 3 XII 1815 r. otrzymał Order Świętego Włodzimierza 3. klasy. Odznaczony został 11 X 1816 r. Orderem Świętego Stanisława 4. klasy, 15 X 1816 r. Orderem Świętego Stanisława 3. klasy, a 17 X 1816 r. Orderem Świętego Stanisława 2. klasy. Od 28 VI 1817 r. do 18 IX 1817 r. pełnił obowiązki dowódcy w 4 Pułku Strzelców Konnych z powodu zaniedbań w nim panujących. 17 IX 1817 r. przestał pełnić funkcję dowódcy Brygady Jazdy w Dywizji Gwardii Królewskiej. 30 IX 1817 r. został dowódcą Pułku Strzelców Konnych Gwardii. 17 X 1819 r. odznaczony został na podstawie Rozkazu Dziennego Naczelnego Wodza z 24 X 1819 r. Orderem Świętego Stanisława 1. klasy. 19 V 1822 r. był urlopowany na 20 dni do Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Berlina. Po wystąpieniu 29 VIII 1822 r. na czele Pułku Strzelców Konnych Gwardii na przeglądzie całego Wojska Polskiego dokonanym przez Aleksandra I, otrzymał jego pochwałę ogłoszoną Rozkazem Dziennym z 30 VIII 1822 r. W dniu 7 X 1823 r. na podstawie Rozkazu Dziennego z 9 XI 1823 r. został przeznaczony do równoczesnego pełnienia obowiązków dowódcy 2 Brygady Dywizji Jazdy Gwardii. 13 XII 1824 r. i pełnienia obowiązków dowódcy Dywizji Jazdy Gwardii na okres 28-dniowego urlopu do Petersburga dowódcy tejże dywizji, gen.-mjr. Aleksandra Iwanowicza Albrechta I (urodzonego 3 (14) XI 1788 r. w Petersburgu, syna Iwana Lwowicza, pułkownika lejb-gwardyjskiego p. smoleńskego, od XII 1817 r. dowódcy Pułku Ułanów Lejb-Gwardii, od 25 IX (7 X) 1823 r. dowódcy Dywizji Jazdy Gwardii Korpusu Rezerwowego, od 22 VIII (3 IX) 1826 r. generała-lejtnanta z pozostawieniem przy pełnionych obowiązkach). 15 IX 1825 r. został urlopowany na 21 dni do Wielkiego Księstwa Poznańskiego, a 26 IX 1827 r. na 4 miesiące do Marienbadu i Toeplitz. 11 X 1827 r. objął służbę. Rozkazem cesarskim mianowany dowódcą Dywizji Jazdy Gwardii Korpusu Rezerwowego 14 (26) IX 1828 na podstawie Rozkazu Dziennego Naczelnego Wodza z 30 X 1828 r. w miejsce zmarłego 15 (27) VIII 1828 r. w Warszawie gen. Aleksandra Iwanowicza Albrechta. Dowódcą 2 Brygady został wówczas gen.-mjr Aleksander Pęcherzewski. 24 V 1829 r. awansował na generała dywizji z pozostawieniem przy pełnionych obowiązkach dowódcy Pułku Strzelców Gwardii i Dywizji Jazdy Gwardii oraz z przeznaczeniem na generała-adiutanta cesarza Mikołaja I. 11 IX 1829 r. był urlopowany na 15 dni do Wielkiego Księstwa Poznańskiego. 5 VII 1830 r. otrzymał Order Świętej Anny 1. klasy z koroną cesarską, 5 VII 1830 r. Znak Honorowy za 20 lat nieskazitelnej służby wojskowej (za 23 lata, 3 miesiące i 12 dni). Zmarł 14 VI 1858 r.

Funkcje wojskowe:

---

1807-10-01 szef szwadronu 1809-10-09 szef szwadronu w 5 Pułku Jazdy 1813-02-?? dowódca Brygady Jazdy złożonej z 5 Pułku Strzelców Konnych oraz 6, 8 i 20 Pułków Ułanów w dywizji gen. A. Sułkowskiego 1813-07-01 dowódca 1 Pułku Strzelców Konnych 1814-01-01 dowódca 1 Pułku Ułanów 1814-03-07 dowódca Brygady Jazdy 1814-??-?? pełniący obowiązki dowódcy Korpusu Polskiego wracającego do kraju 1815-01-20 dowódca Brygady Jazdy w Dywizji Gwardii Królewskiej 1817-09-30 dowódca Pułku Strzelców Konnych Gwardii 1823-10-07 pełniący obowiązki dowódcy 2 Brygady Dywizji Jazdy Gwardii Królewskiego 1824-12-13 pełniący obowiązki dowódcy Dywizji Jazdy Gwardii Królewskiej 1828-09-26 dowódca Dywizji Jazdy Gwardii Korpusu Rezerwowego 1829-05-24 adiutant cesarza Mikołaja I

Indeks osobowy:

---

Albrecht Aleksandr Iwanowicz Aleksander I, cesarz Rosji Kurnatowska Elżbieta z d. Unrug Kurnatowski Zygmunt Kurnatowski Adam Lwowicz Iwan Mikołaj I, cesarz Rosji Pęcherzewski Aleksander Sułkowski Antoni Paweł Unrug Elżbieta - zob. Kurnatowska Elżbieta

Indeks geograficzny:

---

Arcis-sur-Aube Berezyna Berlin Berry-au-Brac Bobrujsk - zob. Możajsk Czirikowo - zob. Pawłowice Craonne Freyburg Friedland Gabel Gdańsk Grochów Grzybów Hanau Kraków Legnica - zob. Löbau Lipsk - zob. Leipzig Löbau - zob. Legnica Małojarosławiec - zob. Medyna Marienbad Medyna - zob. Wiaźma Możajsk - zob. Bobrujsk Ostrówek Pawłowice - zob. Czirikowo Penig - zob. Peterswalde Petersburg Peterswalde - zob. Penig Pożarów Saint Dizier Smoleńsk Stolpen Toeplitz Wiaźma Wielkie Księstwo Poznańskie Wieniawka Wschowa