Jelski Leon
Biogram:
Leon Jelski herbu Pielesz (1794-1853) – oficer armii Księstwa Warszawskiego oraz Królestwa Polskiego. Uczestnik kampanii napoleońskich 1812, 1813 r. Właściciel dóbr Szumsko w woj. kieleckim.
Urodził się 24 III 1794 w Imiętyczach w wileńskim. Syn Franciszka (zm. 23 III 1821), podkomorzego starodubowskiego, pułkownika wojsk litewskich, posła na Sejm Czteroletni, komisarza skarbowego Wielkiego Księstwa Litewskiego, członka rządu na Litwie 1812 r. i hetmanówny, kanclerzanki Amelii z Sapiehów.
10 IV (lub 1 VI) 1810 wstąpił jako żołnierz do 8. Pułku Ułanów Księstwa Warszawskiego. 15 XII 1810 został adiutantem-podoficerem. W czasie kampanii rosyjskiej 1812 r. awansował na podporucznika, 24 VIII 1812 na porucznika. Walczył w 20. Pułku Ułanów Litewskich. 1 IX 1813 został odkomenderowany na adiutanta polowego generała Gobrechta, dowódcy jazdy w 1. Korpusie Wielkiej Armii. Wraz z resztkami swego Pułku wszedł 30 XI 1813 w skład 16. Pułku Ułanów.
Uczestnik kampanii niemieckiej 1813 r. Został zraniony w prawą rękę pod Dreznem. Brał udział w obronie tego miasta. Walczył pod Lipskiem w 1813 r.
Z 20. Pułku Ułanów Księstwa Warszawskiego w stopniu porucznika trafił do 1. Pułku Strzelców Konnych 13 II 1815. Odkomenderowany 4 IX 1816 na adiutanta polskiego generała brygady A. Potockiego. Potem 3 II 1817 był urlopowany (do dn. 15 III) do guberni wileńskiej. 6 XII 1818 urlopowany na 30 dni do guberni wileńskiej i mińskiej. Z kolei 10 III 1820 był urlopowany na 1 miesiąc do guberni wileńskiej. Awansował na kapitana 2 IV 1820. 3 X 1820 trafił do 4. Pułku Strzelców Konnych. Był urlopowany na 1 miesiąc do guberni wileńskiej i mińskiej 18 X 1821. Przeniesiony do 1. Pułku Strzelców Konnych 14 V 1823. Został dymisjonowany 8 IV 1824. Żądaną dymisję otrzymał z powodu złego stanu zdrowia, w stopniu majora z pozwoleniem noszenia munduru 18 IV 1824. W 1825 r. został komisarzem obwodu sandomierskiego. Potem w 1831 r. otrzymał dymisję na własną prośbę. Był ponadto Referendarzem Stanu, jak i dziedzicem dóbr Szumsko w województwie kieleckim.
Ożenił się po raz pierwszy z Anielą z d. Morawińską, która zmarła w 1824 r. Drugi raz ożenił się 5 II 1826 w Mińsku Mazowieckim z Bronisławą z d. Biernacką, kasztelanką sieradzką (ur. 1799 w Bastochowie), córką Pawła i jego trzeciej żony Konstancji z Małachowskich, wojewodzianki mazowieckiej. Zmarł w kwietniu 1853 r.
Odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari (1813); kawaler Legii Honorowej 23 IX 1813. Uzyskał pozwolenie noszenia LH (kawaler 10 XI 1817).
Miejsce urodzenia:
Imiętycze
Matka:
Jelska Amelia [Amalia ?] z d. Sapieha
Funkcje wojskowe:
1810-12-15 adiutant-podoficer
1813-09-01 adiutant polowy gen. Gobrechta (dowódcy jazdy w 1. Korpusie Wielkiej Armii)
1816-09-04 adiutant polskiego gen. brygady A. Potockiego
1825 komisarz obwodu sandomierskiego
Funkcje poza służbą wojskową:
Referendarz Stanu; dziedzic dóbr Szumsko w województwie kieleckim
Żona:
1. Jelska Aniela z d. Morawińska (zm. 1824 r.); 2. Jelska Bronisława z d. Biernacka, kasztelanka sieradzka (ur. 1799 w Bastochowie)
Indeks osobowy:
Biernacka Bronisława zob. Jelska Bronisława z d. Biernacka
Biernacka Konstancja z d. Małachowska
Biernacki Paweł
Gobrecht [?]
Jelska Amalia zob. Jelska Amelia z d. Sapieha
Jelska Amelia z d. Sapieha
Jelska Aniela z d. Morawińska
Jelska Bronisława z d. Biernacka
Jelski Franciszek
Jelski Leon
Małachowska Konstancja zob. Biernacka Konstancja z d. Małachowska
Małachowski Antoni
Morawińska Aniela zob. Jelska Aniela z d. Morawińska
Potocki A. [?]
Indeks geograficzny:
Altenburg
Drezno
Ebersdorf
Frohburg
Gabel
Güshübel
Hallendorf
Imiętycze
kieleckie województwo
Krasne
Legnica
Leipzig
Lipsk
Litwa
Löbau
Mińsk Mazowiecki
mińska gubernia
Penig
Peterswalde
Pirna
sandomierski obwód
Stollendorf
Strelen
Szumsko
wileńska gubernia
wileńskie
Jak cytować:
Jelski Leon, Materiały biograficzne Zbigniewa Zacharewicza do słownika oficerów wojsk polskich 1815-1831, oprac. zesp. pod red. Adama Świątka, 05.01.2026, www.bazazacharewicza.pl [dostęp: 01.10.2026] [ kopiuj ]