Hornowski Józef

Biogram:

---

Hornowski Józef (1773 - 1817) - oficer armii Wielkiego Księstwa Litewskiego, Legionów Polskich, Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Urodzony 24 VI 1773 r. we wsi Łomazy w powiecie Biała Podlaska w województwie lubelskim jako syn Ignacego i Antoniny. Służbę wojskową rozpoczął 14 XI 1789 roku wstępując jako kanonier na ochotnika do Korpusu Artylerii wojska Wielkiego Księstwa Litewskiego. 11 XI 1791 awansował na stanowisko kaprala, 1 XII 1791 furiera, a 1 I 1792 na stanowisko sierżanta. Odbył kampanie 1792 roku jako feuerwerker (fajerwerker) [ogniomistrz] przy haubicach kompanii kapitana Mikołaja Spensenberga. W kampanii tej odznaczył się w bitwie pod Grannem (24 VII). 20 V 1793 awansował na stanowisko podporucznika. Następnie uczestniczył w kampanii 1794 roku i wydarzeniach wybuchu powstania 1794 roku w Wilnie z nocy 23 na 24 IV. W tym samym roku 11 V lub 14 V lub 30 V awansował na porucznika. Uczestniczył w bitwie pod Wilnem (19/20 VII), Polanami, Sołami (25 VI), następnie wraz z Jasińskim przedostał się do Warszawy, awansował na sztabowego kapitana i adiutanta Tadeusza Kościuszki w obozie na Mokotowie 6 IX 1794 oraz uczestniczył w obronie szturmowanej Pragi (4 XI), w czasie której został ranny w lewą nogę i został wzięty do niewoli rosyjskiej, w której przebywał 26 miesięcy. 19 lub 26 X 1794 uzyskał stopień kapitana artylerii. 12 VI 1798 lub 6 VII 1798 wstąpił do Legionów Polskich we Włoszech z umieszczeniem w artylerii w stopniu kapitana adiutanta-majora. 23 XI 1798 awansował na porucznika adiutanta majora. W 1801 roku przeszedł do piechoty Legionów w powiadanym stopniu (wg autora kapitana adiutanta-majora). 4 I 1799 został przeznaczony do 4 Kompanii. Brał udział w kampanii neapolitańskiej w Kalabrii. Uczestniczył w obronie Mantui w stopniu porucznika 2 klasy (podporucznik), odznaczył się walkach fortu S. Giorgio pod majorem Jakubowskim. W Marsylii pełnił obowiązki] szefa sztabu Legii Włoskiej. Przy reorganizacji XII 1801 przeznaczony do 1 Półbrygady Polskiej w służbie francuskiej. Brał udział w kampanii lat 1803-1805. 1 XI 1805 stał się adiutantem majorem w 1 Batalionie 1 Regimentu Pieszego Grabińskiego. Uczestniczył w bitwach pod Castel-Franco (24 XI 1805) i Campo Tenese (PSB: Temero) 9 III 1806. Brał udział w kampanii 1807 roku. 19 III 1807 został szefem Batalionu 3 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego. Wtedy też za odznaczenie się 7 VI w potyczce pod Jedwabnem został 4 XII 1807 przedstawiony przez księcia J. Poniatowskiego do odznaczenia krzyżem Virtuti Militari. 10 IX 1808 postąpił na stopień majora z przeniesieniem do 2 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego, po tym jak w potyczce pod Grzybowem (18 IV) odznaczył się, dowodząc wojskami polskimi. 2 VI 1809 wkroczył do opanowanej Warszawy. 20 VI 1809 został mianowany pułkownikiem z przeznaczaniem na komendanta placu Pragi, przejął komendę miasta od generała Antoniego Kosińskiego. 3 VII objął dowództwo nad 6 Pułkiem Piechoty galicyjsko-francuskiej przemianowanego 28 XII na 18 Pułk, a w IV 1810 na 17 Pułk Piechoty Księstwa Warszawskiego. Rozkazem dziennym dywizji z 18 VI 1810 przeznaczony został do równoczesnego tymczasowego pełnienia obowiązków komendanta twierdzy Modlin (w zastępstwie pułkownika Mojaczewskiego (obowiązki komendanta pełnił do 2 października). Z pułkiem swym (17 Pułk Piechoty Księstwa Warszawskiego) wymaszerował na wojnę z Rosją 1812 roku obejmując najpierw stanowisko komendanta garnizonu Mohylowa a następnie dowódcy wydzielonej grupy w dywizji generała Dąbrowskiego (17 Pułk Piechoty i 15 Pułk Ułanów). Uczestniczył w walkach pod Bobrujskiem przy blokadzie twierdzy (4-16 IX 1812). Dnia 14 IX walczył pod Pankratowiczami. W drugiej połowie października wysłany został w Czernichowskie, odniósł tam szereg sukcesów wypierając "opołczenia" za rzekę Soż. W bitwie pod Stachowem nad Berezyną (28 XI) został ranny pałaszem w głowę i lewą rękę. W dniu 14 I 1813 dostał się do niewoli, w której przebywał do IX 1814 roku. Z 17 Pułku Piechoty Księstwa Warszawskiego w stopniu pułkownika awansował na dowódcę 1 Pułku Liniowego 20 I 1815 roku. 2 IV 1816 został mianowany generałem brygady i dowódcą 2 brygady Dywizji Piechoty (Rozkaz Dzienny 7 VII 1816). Jak już wspomniano za odznaczenie się 7 VI 1807 roku w potyczce pod Jedwabnem został 4 XII 1807 przedstawiony przez ks. J. Poniatowskiego do odznaczenia krzyżem Virtuti Militari. I 1808 otrzymał krzyż kawalerski tego orderu (nr 108). 14 VI 1809 odznaczony został krzyżem kawalerskim (nr 24 245) Legii Honorowej. 17 X 1816 odznaczony został "Orderem Świętej Anny 2 klasy z brylantem. W 1810 ożenił się z Anną Chroniewską (ur. 1784, zm. 13 I 1849 w Warszawie). Mieli dwójkę dzieci: córkę Marię Kostrowicką oraz syna Kazimierza Wojciecha, który w 1853 r. piastował stanowisko referenta Sekcji Administracyjnej Wydziału Dóbr i Lasów Rządowych w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu Królestwa Polskiego. Zmarł 18 V 1817 roku w Pułtusku. Tam też został pochowany i znajduje się jego nagrobek. Wiadomość o jego śmierci została podana rozkazem dziennym z 23 V 1817 roku. Wdowa po nim wystąpiła w 1817 do Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego o spowodowanie wypłacenia zaległego żołdu zmarłego męża, a w 1818 o emeryturę po nim. Otrzymała rentę wdowią w wysokości 4.500 złotych polskich rocznie, wypłacaną w latach 1831, 1832 w Kasie Głównej Komisji Województwa Mazowieckiego w Warszawie.

Funkcje wojskowe:

---

1792-??-?? fajerwerker przy haubicach kompanii kapitana Mikołaja Spensbergera ????-??-?? pełniący obowiązki szefa sztabu Legii Włoskiej w Marsylii 1807-03-19 szef batalionu w 3 Pułku Piechoty 1809-??-?? przejął komendę nad Warszawą od gen. A. Kosińskiego 1809-07-03 dowódca 6 Pułku Piechoty galicyjsko-francuskiej 1810-06-10 - 1810-10-02 pełniący obowiązki komendanta twierdzy Modlina (w zastępstwie pułkownika Mojaczewskiego) 1812-??-?? komendant garnizonu Mohylowa 1812-??-?? dowódca wydzielonej grupy w dywizji gen. Dąbrowskiego 1816-04-02 generał brygady i dowódca 2 brygady 1 dywizji piechoty

Indeks osobowy:

---

Dąbrowski Jan Henryk Giorgio S. Grabiński Hebdowski Hornowska Anna z d. Chroniewska Chroniewska Anna zob. Hornowska Anna z d. Chroniewska Hornowska Antonina Hornowski Ignacy Hornowski Józef Hornowski Kazimierz Wojciech Jakubowski Jasiński Kosiński Antoni Kostrowicka Maria z d. Hornowska Hornowska Martia zob. Kostrowicka Maria z d. Hornowska Mojaczewski Poniatowski Józef Spensberger Mikołaj Zajączek Józef

Indeks geograficzny:

---

Capmo Tenese (Temero) Castel- Franco Czernichowskie Berezyna (Бярэзіна) Бярэзіна zob. Berezyna Biała Podlaska Bobrujsk (Бабруйск) Бабруйск zob. Bobrujsk Galicja Granno Grzybów Jedwabne Kalabria lubelskie województwo Łomazy Mantua Marsylia Modlin Mohylew Mokotów Neapolitańska Oszmiana/Polany (Ашмяны/Паляны) Ашмяны/Паляны zob. Oszmiana/Polany Pankratowicze Praga Pułtusk Rosja Soły Soż (rzeka) Stachów nad Berezyną Warszawa Wilno (Vilnius) Włochy Vilnius zob. Wilno