Hauke Maurycy (1775-?) - oficer armii koronnej, Legionów Polskich, armii Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego
Hauke Maurycy. Urodzony 26 X 1775 r. we wsi Seifersdorf pod Dreznem jako syn Fryderyka Karola Emanuela (ur. 1737, zm. 17/18 VI 1810 w Warszawie) sekretarza Alojzego Brühla, wykładowcy Szkoły Artylerii koronnej, i Karoliny z d. Schweppenhäuser (wg S. Łozy Salomei (ur. 1755, zm. 4 IX 1833 w Warszawie). Wstąpił do Korpusu Kadetów w 1789 r. Wstąpił jako miner do Korpusu Inżynierów Koronnych 1 II 1790 r, został podoficerem 1 V 1792 r. Brał udział w kampanii 1792, walcząc pod Nieświerzem (18 VI), Izabelinem (5 VII) i Grannem (24 VII) oraz w 1794 r., uczestnicząc w obronie Warszawy (6-7 IX). Mianowany konduktorem 30 IV 1794 r., podporucznikiem 18 V 1794 r. ( w obronie pod Połańcem). Wstąpił do Legionów Polskich posiłkowych Lombardii w stopniu podporucznika 1 IV 1798 r. 3 V 1798 awansowany na porucznika i przydzielony do 1 Legii w Rzymie do Batalionu Artylerii Pieszej (13 V 1798). Odznaczył się przy likwidacji powstania Circeo, przy zdobyciu Terraciny (9 VIII 1798), gdzie został ciężko ranny w prawe ramię (przestrzelenie kości). 4 I 1799 r. występuje jako porucznik w 3 Kompanii Artylerii. Brał udział w obronie Mantui (12 IV - 28 VII 1799), trafiając do niewoli na skutek kapitulacji twierdzy, w której przebywał do czasu wymiany jeńców w IV 1800 r. 1 VII 1800 r. został kapitanem z przeznaczeniem na adiutanta sztabu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Brał udział w kampanii 1800-1801 w Lombardii, uczestnicząc w oblężeniu Peschiery (25-29 XII 1800 oraz 1-22 I 1801) i blokadzie Mantui (24 I - 17 II). Po reformie w 1802 r. mianowany adiutantem Jana Henryka Dąbrowskiego. 8 III 1802 r. przeszedł z Dąbrowskim do służby włoskiej. Został Szefem szwadronu z przeznaczeniem na adiutanta polowego gen. Jana Henryka Dąbrowskiego 15 III 1805 r. Brał udział w kampanii 1805-1806 r. w Lombardii oraz walczył w latach 1806-1807 przeciw Prusom. Mianowany pułkownikiem i szefem sztabu tegoż generała 20 XII 1806 r. Rozkaz dzienny 21 XII ). Brał udział w bitwie pod Tczewem (23 II 1807). 9 III 1807 został kawalerem Legii Honorowej nr 15016. Brał udział w oblężeniu Gdańska (4 XII 1807 r. przedstawiony przez księcia Józefa Poniatowskiego do Krzyża Kawalerskiego Virtuti Militari za odznaczenie się podczas oblężenia. Awansowany na generała) oraz w bitwie pod Friedlandem (14 VI), gdzie został ranny kulą karabinową w lewą rękę. Brygady z przeznaczeniem na majora 3. Legii Armii Księstwa Warszawskiego 27 XII 1807.
6 III 1808 r. otrzymał Krzyż Kawalerski orderu Virtuti Militari nr 556. Przed wybuchem wojny w 1809 r., należąc do dywizji Dąbrowskiego, był w Poznaniu. W 1809 r. dowodził brygadą na prawym brzegu Wisły (lewe skrzydło Dąbrowskiego), potem w dywizji gen. Józefa Zajączka (3 VI). Był w bitwach pod Błotnicą (10 VI), Jankowicami (10/11 VI). 19 VI objął III Brygadę Piechoty. 21 VI 1809 r. został przeznaczony na pełniącego obowiązki komendanta twierdzy Zamościa. 23 XI 1809 został dowódcą IV Brygady 1 Dywizji gen. Józefa Zajączka. W III 1810 r. wrócił do twierdzy Zamościa, zostając 20 III 1810 komendantem twierdzy. Brał udział w kampanii 1812 r. 3 II 1813 r. awansowany na generał dywizji (według S. Łozy 23 II). Uczestniczył w kampanii 1813 r., broniąc Zamościa (24 I - 23 XI 1813). Powołany przez Wielkiego Księcia Konstantego na stanowisko generalnego kwatermistrza tworzącego się Wojska Polskiego 28 XI 1814 r. Z wojsk Księstwa warszawskiego w stopniu generała dywizji przeniesiony na kwatermistrza generalnego 11 XII 1814 r. (Rozkaz Dzienny z 22 I 1815 r). Odznaczony Orłem Świętego Stanisława 1 klasy 11 XII 1814 r. potwierdzonym Rozkazem Dziennym z 1 XII 1815 r. Został radcą i dyrektorem generalnym 1. sekcji Materiałów Komisji Rządowej Wojny 20 I (14 II) 1816 r.
Objął stanowisko tymczasowego ministra Komisji Rządowej Wojny 15 VI 1816 r. Został członkiem Rady Stanu 27 III 1816 r. Odznaczony Orderem Świętej Anny 1 klasy 17 X 1816 r.; Orderem Świętej Anny 1 klasy z brylantem 14 IV (Rozkaz dzienny 6 V) 1818 r.; Order Świętego Włodzimierza 2 klasy 24 X 1819 r. Został tymczasowym dowódcą Korpusu Artylerii i Inżynierów 8 I 1820 (po zmarłym 5 I gen. art. Karolu Sierakowskim). Mianowany dowódcą Korpusu Artylerii i Inżynierów 1 IX 1820 r. 18 X 1820 r. odznaczony Orderem Świętego Aleksandra Newskiego. Po przeglądzie całego Wojska Polskiego dokonanym 29 VIII 1822 r. przez Aleksandra I, otrzymał jego pochwałę ogłoszoną Rozkazem Dziennym z 30 VIII 1822 r. Został obdarowany tabakierą wysadzaną brylantami z portretem cesarza Mikołaja I 23 IX 1825 r. Dnia 2 (14) II 1826 r. wraz z braćmi Ludwikiem, referendarzem stanu i Józefem, podpułkownikiem w sztabie głównym, nobilitowany przez Mikołaja I z herbem Bosak. Awansowany na generała artylerii 3 IX 1826 r. Urlopowany na 25 dni do Drezna 18 XII 1828 r. 24 V 1828 r. otrzymał tytuł hrabiego i został mianowany senatorem-wojewodą Królestwa Polskiego i odznaczono go Orderem Orła Białego (RDz. 6 VI 1829 r.).
Odznaczony Znakiem Honorowym za 30 lat służby 24 V 1830 (za 32 lata, 2 miesiące, 15 dni). 28 XI 1807 ożenił się z Zofią de Lafontaine (ur. 1790, zm. 27 VIII 1831 o godzinie 23.30 w Warszawie), córką Leopolda, protochirurga, naczelnego lekarza Wojska Polskiego, i Teresy z baronów de Cornelly, właścicieli dóbr Falęcin w powiecie czerskim.
Miał z nią 7 synów, z których dwóch - Leopold i Aleksander zmarło w dzieciństwie, z pozostałych: Maurycy Kazimierz Napoleon, oficer Wojska Polskiego, Władysław Leopold Maurycy, oficer WP, Maurycy Leopold Józef, oficer Wojska Polskiego, Wincenty Walery (1817-1862), major wojsk rosyjskich, Konstanty Karol (1819-1841), porucznik huzarów rosyjskich oraz córki: Zofia Teresa Salomea (1816-1861) zamężna za Aleksandrem Janem Józefem Hauke, Hanke Emilia Joanna Wiktoria (1821-1890) zamężna za Karolem Stackelbergiem;, Julia Teresa Salomea (1825-1895) wyszła w 1851 r. za ks. Aleksandra Hesse-Darmstadt (księcia heskiego), uzyskała tytuł hrabiny Battenberg (zmarła w 1892 r.). Jej prawnuk hrabia Filip Grecki Mountbatten jest mężem królowej Anglii Elżbiety II.
Miejsce urodzenia:
Seifersdorf
Ojciec:
Hauke Fryderyk Karol Emmanuel
Matka:
Hauke Karolina z d. Schweppenhäuser
Funkcje wojskowe:
1794-04-30 - konduktor
1809-??-?? - dowódca brygady
1809-11-23 - dowódca 4 brygady 1 dywizji gen. Zajączka
1814-11-28 - generalny Kwatermistrz Wojska Polskiego
1816-??-?? - radca stanu i departamentów generalny 1. sekcji Materiałów Komisji Rządowej Wojny
1816-06-15 - tymczasowy minister Komisji Rządowej Wojny
1816-03-27 - członek Rady Stanu
1820-01-08 - tymczasowy dowódca Korpusu Artylerii i Inżynierów
1820-09-01 - dowódca Korpusu Artylerii i Inżynierów
1826-09-03 - generał artylerii
Funkcje poza służbą wojskową:
1829-05-24 - mianowany sekretarzem - wojewodą Królestwa Polskiego
Żona:
Hauke Zodia z d. de Lafontaine
Dzieci:
Hauke Leopold
Hauke Aleksander
Hauke Maurycy Kazimierz Napoleon, oficer WP
Hauke Władysław Leopold Maurycy, oficer WP
Hauke Maurycy Leopold Józef, oficer WP
Hauke Wincenty Walery, major wojsk rosyjskich
Hauke Konstanty Karol, por. huzarów rosyjsk
Indeks osobowy:
Hauke Maurycy
Hauke Fryderyk Karol Emanuel
Hauke Leopold
Hauke Aleksander
Hauke Maurycy Kazimierz Napoleon
Hauke Władysław Leopold Maurycy
Hauke Maurycy Leopold Józef
Hauke Wincenty Walery
Hauke Konstanty Karol
Hauke Zofia Teresa Salomea
Hauke Aleksander, Jan
Hauke Emilia Joanna Wiktoria
Hauke Julia Teresa Salomea
ks. Hesse-Darmstadt Aleksander
Aleksander I, cesarz Rosji
Dąbrowski Jan Henryk
Brühl Alojzy
Elżbieta II, królowa Anglii
Filip Mountbatten, książę Walii
Schweppenhäuser Karolina - zob. Hauke Karolina z d. Schweppenhäuser
Indeks geograficzny:
Seifersdorf
Drezno
Połaniec
Lombarda
Zamość
Włochy
Nieśwież
Izabalin
Granne
Warszawa
Mantua
Peschierna
Tczew
Gdańsk
Friedland
Błotnica
Jankowice
Circeo
Terracina
Falęcin
czerski powiat
Poznań
Sierakowski Karol
Mikołaj I, cesarz Rosji
Jak cytować:
Hauke Maurycy, Materiały biograficzne Zbigniewa Zacharewicza do słownika oficerów wojsk polskich 1815-1831, oprac. zesp. pod red. Adama Świątka, 05.01.2026, www.bazazacharewicza.pl [dostęp: 01.10.2026] [ kopiuj ]
Projekt realizowany w Instytucie Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z Fundacją Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego w Krakowie. Sfinansowano ze środków Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.